Max Weber. Etyka gospodarcza religii światowych.
Religie światowe -> 5 systemów.
-konfucjanizm
-hinduizm
-buddyzm
-chrześcijaństwo
-islam
-ew. judaizm
Do determinant etyki gospodarczej należy religijne określenie sposobu życia. Z reguły da się wskazać warstwy, których sposób życia szczególnie określał daną religię. Konfucjanizm - stanowa etyka wykształconych urzędników, buddyzm - bezdomni wędrowcy, kontemplujący, żebracy, mnisi; judaizm - miejscy pariasi, chrześcijaństwo - wędrowni rzemieślnicy. Zmiana decydujących społecznie warstw ma głębokie znaczenie dla każdej religii. Z drugiej strony, ukształtowany typ religii wywierał zwykle głęboki wpływ na różnorodne warstwy wyznawców.
Cierpienie w etyce religijnej. Pierwotnie ludzie cierpiący, pogrążeni w żałobie, depresji, byli traktowani bądź jako opętani, bądź dotknięci gniewem Bożym. Nie tolerowano ich we wspólnocie, nie dopuszczano do obrzędów. Traktując cierpienie jako oznakę znienawidzenia przez Boga, religia oferowała teodyceę szczęścia.
Doszło jednak do odwrócenia tego stanowiska. Religia zaczęła gloryfikować cierpienie. Liczne rodzaje umartwień ułatwiają obudzenie się niezwykłych stanów uważanych za święte: ekstazy, histerii itp. Stanowią one drogę do nadludzkich, tj. magicznych mocy.
Wcześniej, wspólny kult dotyczył ogółu. Aby zaradzić problemom jednostki, jednostka zwracała się do maga. Wspólnota religijna zajęła się "zbawianiem" jednostki od tego cierpienia. Pojawiła się koncepcja "zbawiciela". W bardzo szczególnych przypadkach cierpienie dotyczyło całego ludu.
Samoumartwianie się i fakt niezamierzonego niedostatku zaczęły się wydawać czymś miłym Bogu.
Poszukiwano odpowiedzi na pytanie o przyczynę niezależności losu człowieka od jego zasług. Stąd, hinduska nauka o karmie, zaratustriański dualizm, czy doktryna predestynacji.
Uciskane warstwy społeczeństwa czerpią poczucie godności z poczucia swoistego "posłannictwa" - "profetyzmu".
Hinduizm nie obiecywał zbawienia, lecz Nirwanę.
Etyka kapitalistyczna wywodzi się z religii. Religijne sposoby życia są zależne od warstw społecznych. Warstwy społeczne mogą etykę przekształcać.
Wirtuoz religijny -> może mieć charyzmę osobistą. Pojawia się tu konflikt między nim, a hierarchią. Wspólnota założona przez wirtuoza staje się Kościołem przez instytucjonalizację. Tylko Kościół ma pełnię władzy, by odpuszczać lub zachowywać grzechy. Wirtuoz może mieć umiejętność uzdrawiania.